CGT, EMDR of mindfulness — welke therapie past bij welke klacht?

“Welke therapie past bij mij?” Dat is een terechte vraag, want er bestaan verschillende benaderingen. CGT, EMDR, mindfulness en ACT worden vaak genoemd. Ze sluiten elkaar niet uit — soms combineer je ze — maar ze hebben elk hun eigen focus en sterktes. In deze gids lees je waarin ze verschillen en hoe je een keuze maakt.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)

CGT richt zich op de wisselwerking tussen je gedachten, gevoelens en gedrag in het hier en nu. Je onderzoekt onbehulpzame gedachten en oefent, vaak via exposure en gedragsexperimenten, met ander gedrag. CGT is doelgericht en meestal kortdurend, en sterk onderbouwd bij angst, paniek, depressie, dwang, faalangst, slaapproblemen en stressklachten.

EMDR

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) is specifiek ontwikkeld voor de verwerking van nare of traumatische ervaringen. Door een herinnering op te halen terwijl je aandacht wordt afgeleid (bijvoorbeeld met oogbewegingen), verliest die herinnering haar emotionele lading. EMDR is de eerste keuze bij PTSS en helpt ook bij andere klachten waar één of meerdere ingrijpende gebeurtenissen aan de basis liggen.

Mindfulness(-based) therapie

Mindfulness leert je om met aandacht en zonder oordeel in het moment te staan. Het vermindert niet zozeer de klacht zelf, maar verandert je relatie ermee: je leert gedachten en gevoelens er laten zijn zonder er meteen in mee te gaan. Vormen zoals MBCT (mindfulness-based cognitieve therapie) zijn waardevol bij stress, piekeren en het voorkomen van terugval bij depressie.

ACT (acceptance and commitment therapy)

ACT is een moderne loot aan de gedragstherapie. In plaats van gedachten uit te dagen, leer je ze te aanvaarden en je aandacht te richten op wat voor jou echt belangrijk is — je waarden — en daar ook naar te handelen. ACT helpt vooral wanneer worstelen met je gedachten en gevoelens zelf een groot deel van het probleem is geworden.

Hoe kies je de juiste therapie?

De beste keuze hangt af van je klacht, je voorkeur en je doel. Vaak begint het met een goede probleemanalyse: wat speelt er precies, en wat wil je bereiken? Bij angst, dwang of somberheid is CGT meestal de eerste stap; bij onverwerkt trauma komt EMDR in beeld; bij veel piekeren of terugvalpreventie kunnen mindfulness en ACT veel toevoegen.

Kun je vormen combineren?

Zeker. In de praktijk worden benaderingen vaak gecombineerd: bijvoorbeeld CGT met mindfulnesstechnieken, of eerst EMDR voor een trauma en daarna CGT voor de resterende angst. Een goede behandelaar kiest en combineert op maat van jou, in plaats van één methode voor iedereen te gebruiken.

Lees ook

Veelgestelde vragen

Er is geen enkele ‘beste’ therapie voor iedereen. Voor veel klachten zijn CGT en (bij trauma) EMDR de meest onderbouwde keuzes, maar de juiste aanpak is die welke past bij jouw klacht en doel.

Ja. Als blijkt dat een andere invalshoek beter past, kun je in overleg bijsturen — dat hoort bij goed maatwerk.

Allebei. De methode moet passen bij je klacht, maar ook de klik en samenwerking met je therapeut — de therapeutische band — blijken een van de sterkste voorspellers van een goed resultaat.

Weet je niet welke richting bij jou past? Dat hoef je niet alleen uit te zoeken. Plan een kennismaking, dan bekijken we samen wat het beste aansluit.

Afspraak maken

Scroll naar boven